Muxikako dorretxea, XIV. mendea

Muxikako dorretxea mendi-bizkar batean dago, eta bertatik ikuspegi zabala ikusten da, muxikatarren leinukoa. Dorretxea estrategikoki kokatuta dago, Bilbotik Gernikara eta Bermeora eta Durangaldeko barrualdera doan Erdi Aroko bidea kontrolatzen baitu. Ez dakigu noiz eraiki zuten, baina egungo eraikuntza ez da Juan Galindezek eraiki zuen jatorrizko egurrezkoa. Juan Galindez arkitektoa Hurtado García de Abendañoren hiru jaraunsleetako baten semea zen. Abendañotarren leinua eta muxika-butroetarren leinua bandokideen gerretan ibili ziren. Muxika-butroetarren orubea Bizkaiko garrantzitsuenetako bat zen, eta, hain zuzen ere, abendañotarrenak bakarrik gainditzen zuen aberastasunari eta botereari zegokienez. 1451n, ermandadeek eraikina erre ondoren, landa-jauregi bihurtu zen. 1782. urtean berritu egin zuten, eta gaur egun duen altuera eman zioten, jatorrizkoa baino txikiagoa.