Tourseko San Martin tenpluak Bizkai osoko sekuentzia historikorik osoena dauka. Egungo eliza XVI. mendearen hasieran sortu zuten, eta areto gotiko-errenazentistako elizen ereduarekin bat dator; espazioak ez daude banatuta, eta, horri esker, ikuspegia ez dute eteten ez hormek, ezta beste osagarri batzuek ere. Elizaren barrualdean erretaula nabarmentzen da, Juan Urkiza maisuak 1754. eta 1759. urteen artean egindako rokoko estiloko narrazio-izaeragatik.
Eliza kokatuta dagoen tokiak azken milurtekoaren zati handi bat konta lezake; San Martin elizaren barnealdean egindako lanei esker jakin da leku hau Erromatar Goi Inperioaren Garaitik (K.o. I. mendea) okupatzen jarraitu dela gaur egun arte, eta Euskadiko kostaldeko populazioaren bilakaeraren eta ezaugarrien eredu historiko bat sortzeko datuak eman ditu:
- Tenplua Foruko Erromatar Herrixkaren orubearen gainean eraiki zen (K.o. I. mendetik IV. mendera). Gaur egungo elizaren behealdean, koruaren azpian, harresi-egitura bat berreskuratu da, Erdi Aroko nekropoliaren mailen azpialdean. Egitura hori erromaniko aurreko eraikin baten oinplanoaren zatia izan daiteke.
- Gaur egungo tenpluaren aurretik beste eliza bat eraiki zuten. Eliza horren ezaugarri teknikoak direla eta, esan daiteke Behe Erdi Arokoa dela, XIV. mendearen ingurukoa.
- Koruaren azpian nekropoliaren zati bat dokumentatu zen, eta egungo eraikina egin zuten garaiarekin lotu behar da; beraz, XVI. mendeaz geroztik egin zela esan daiteke.
- Elizaren erdiko eremuan leku honetan dokumentatutako nekropolirik modernoena aurkitu zen. XVIII. mendearen erdialdean sortutako hilerria da.
