Edorta Unamunok urteak daramatza natura herritarrengana hurbiltzen, ikerketaren, dibulgazioaren eta kontserbazioaren bidez. Urdaibai Bird Centerren eta Bizi Natura programaren bitartez, gero eta pertsona gehiagok Urdaibaiko natura-aberastasuna ezagutu eta lurralde paregabe hau zaintzearen garrantziaz jabetzeko lan egiten du.
- Urdaibai Bird Center-en egiten duzun lanetik abiatuta, eta orain Bizi Natura egitasmoaren bidez ere bai, natura jende zabal eta anitzari hurbiltzen laguntzen duzu. Zure ustez, zerk egiten du Urdaibai hain leku berezi biodibertsitatea behatzeko eta ulertzeko?
Azken finean Urdaibai altxorren kutxa bat da biodibertsitateari dagokionez, ehunka animalia eta landare espezie dauzkagu nahikoa eremu txiki batetan, eta beraiek ezagutarazteko egin behar den lana ezinbestekoa da izaki bizidun horiek babestu eta kontserbatzeko garaian.
Gainera, Urdaibairen berezitasuna ez da bakarrik espezie kopuruan bakarrik neurtzen. Gizakiaren eta naturaren arteko elkarbizitzaren adibide ona ere bada, eta horrek aukera ematen du ulertzeko nola uztartu daitezkeen naturaren kontserbazioa eta giza jarduera. Hori dela eta, Urdaibai ez da soilik biodibertsitatea behatzeko leku paregabea; natura ulertzeko, balioesteko eta zaintzeko ikasgela bikaina ere bada.
Urdaibai Bird Centerreko dibulgazio taldeak eta Bizi Natura moduko programa batek milaka eta milaka pertsonak altxor honen berri izatea eragin du.
- Bizi Naturak Urdaibai beste begi batzuez ikustera gonbidatzen gaitu. Zer espero duzu aurkitzea edo balioestea programaren bidez ezagutuko dutenek?
Bizi Natura programaren helburu Nagusia gugandik gertu daukagun fauna jendartera iristea izan da. Euskal Herriko hiri eta herri handietako ikusleei begiak (eta bihotza) zabaldu eta aurrez aurre beraien etxeetatik hain gertu dagoen fauna zoragarriaren egunerokoa erakustea lortu nahi izan da. Audientzia datuek erakutsi dutenez, guztiz gainditu dira aurretiaz izandako espektatibak.
Era berean, gustatuko litzaidake bisitariek ulertzea natura ez dela ikusteko bakarrik dagoen zerbait, baizik eta zaindu eta errespetatu beharreko ondare bizia dela. Bisita amaitzean jakin-min handiagoa, naturarekiko lotura estuagoa eta kontserbazioaren garrantziaz kontzientzia handiagoa eramango balute, uste dut helburua beteta egongo litzatekeela.
3. Urdaibai Bird Center bezalako gune bat kudeatzeak kontserbazioa, ikerketa, dibulgazioa eta turismoa uztartzea eskatzen du. Nola aldatu da natura publikoarengana hurbiltzeko modua Urdaibai Bird Center proiektua abian jarri zenetik?
Ikerketan, kontserbazioan eta dibulgazioan aritzeak oso lan eskerga eta zaila suposatzen du, baina, egia esan, Urdaibaiko Biosfera Erreserbak beharra zeukan estilo honetako zentro batena, non bisitariak zuzen-zuzenean Urdaibain hain garrantzitsuak diren eta gure faunako parte diren hegaztiez eta euren migrazioez gozatzeko aukera izan dezaten. Gainera, behatzeko erabiltzen ditugun teknologia berriek eta zuzeneko kamera eta detektoreek, goiz batetan 60 hegazti espezietatik gora ikustea baimentzen dio bisitariari, hegaztiei inongo enbarazu eta kalterik sortu gabe.
4. Turismo Jasangarriaren Europako Gutunak ondare naturalaren kontserbazioa eta turismo-garapena bateragarri egitearen aldeko apustua egiten du. Zure esperientziatik, zein alderdi dituzu funtsezkotzat Urdaibain turismo arduratsuago baterantz aurrera egiten jarraitzeko?
Nire ustez, funtsezkoa da turismoaren eta naturaren arteko oreka zaintzea. Horretarako, bisitarien kopurua eta fluxuak modu egokian kudeatzea, ingurumen-hezkuntza eta sentsibilizazioa sustatzea, eta tokiko komunitatearen parte-hartzea bermatzea ezinbestekoak dira. Era berean, mugikortasun jasangarria bultzatzea, tokiko produktu eta zerbitzuak lehenestea, eta ondare naturala zein kulturala errespetatuko duten turismo-esperientziak eskaintzea giltzarriak direla uste dut. Horrela, Urdaibaik bere balio natural eta kulturalak zaindu ahal izango ditu, etorkizuneko belaunaldientzat ere erakargarri izaten jarraituz.
5. Eta, amaitzeko, hegaztiek beren hizkuntza propioa dute, eta espezie bakoitzak kantu bereizgarri bat. Urdaibaik soinu-banda bat izango balu, nola entzungo litzateke?
Urdaibairen soinu-banda naturaren eta bizitzaren arteko nahastea izango litzateke. Goizean goiz, txorien kantuek emango liokete hasiera; espezie bakoitzak bere ahotsa gehituko lioke paisaiari. Itsasadarraren uraren joan-etorria, paduretako haizearen eta hostoen mugimendua etengabeko oinarri musikala izango lirateke. Tarteka, itsasoko olatuen burrunba eta herrietako eguneroko bizimoduaren soinuak nahastuko lirateke. Orokorrean, lasaitasuna, biodibertsitatea eta naturarekiko oreka transmititzen dituen soinu-banda bizia eta berezia izango litzateke.
